Hoe aanpakken?
1 – GEEN “WAAROM”?
Laat de “waarom ik / hij / zij?”-vragen los, en ook alle valse redenen om pesten te verklaren.
2 – GEDACHTEN
Kies de gedachten die je helpen, en neem afstand van de gedachten die je onderuit halen.
3- FEITEN
Word je bewust van de (echte) feiten en hun herhaling
4 – VERTROUWENSPERSOON
Deel concrete elementen met een vertrouwenspersoon
5 – WELZIJN
Moedig jezelf aan en bescherm je mentale gezondheid
Stap 1 – GEEN “WAAROM”?
Laat de “waarom ik / hij / zij?”-vragen los, en ook alle valse redenen om pesten te verklaren.
Niets rechtvaardigt pesten.
Wanneer je pesten meemaakt, zelf pest of getuige bent, komt er vaak één vraag terug: “Waarom ik? Waarom hij/zij?” Maar let op: dit is een valkuil die je doet blijven ronddraaien.
Niets rechtvaardigt geweld of pesten
👉 Wat de fouten ook zijn, de persoonlijkheid, de geaardheid…
👉 Pesten is verboden en strafbaar volgens de wet (en dus ook volgens het schoolreglement).
👉 Als getuige hoef je geen verklaring te zoeken: zien en niets doen, betekent mee in stand houden.
✂️ Symbolische actie: Scheur het “waarom”
- – Schrijf “waarom” op een blad.
- – Schrijf op een ander blad: “hoe ga ik verder?”
- – Scheur het blad “waarom” (je hoeft geen reden te hebben om gepest te worden).
- – Hang het blad “hoe ga ik verder?” op een plek waar je het vaak ziet.
- – Telkens je een stap zet ➡️ plak een sticker of voeg kleur toe
🌈 Zo wordt je blad steeds kleurrijker en zie je je vooruitgang.
🎨 Creatieve oefening: Doorbreek de excuses
Schrijf of teken:
- – De valse redenen om te pesten
– De kritiek die je op jezelf hebt
– De angsten of onzekerheden die je doen twijfelen
– De gedachten die blijven rondgaan en je tegenhouden
– Kleur daarna je blad volledig in, tot de woorden verdwijnen.
➡️ Boodschap: je mag veranderen wat je wil aan jezelf — maar alleen als het jouw keuze is.
✨ Onthoud dit
Je hoeft niet te begrijpen “WAAROM”.
Wat telt, is HOE je verdergaat.
👉 Jij bent een reus in je eigen leven 💪
Stap 2 – GEDACHTEN
Kies de gedachten die je helpen, en neem afstand van de gedachten die je onderuit halen.
Kom tot rust – breng orde in je gedachten en emoties
Pesten meemaken brengt vaak sterke en pijnlijke emoties met zich mee.
Wanneer iets onrechtvaardig voelt, angst veroorzaakt of je kwetst, kan het lijken alsof er een storm in je woedt. Die neemt je gedachten over en maakt helder denken moeilijk.
Blijf je passief, dan kan de pijn toenemen.
Je kan niet altijd bepalen wat er rondom je gebeurt.
Je kan anderen niet controleren.
Zelfs je gedachten kunnen soms alle kanten opgaan.
Het is alsof je op zee zit, midden in een storm:
je hebt geen controle over de golven of de wind.
Maar… je kan wél leren omgaan met je gedachten.
Goed nieuws: je kan leren kiezen welke gedachten je toelaat,
en afstand nemen van gedachten die je pijn doen.
Het doel?
Meer helderheid krijgen, je energie terugvinden en stap voor stap vooruitgaan.
✂️ Symbolische actie: De magische map
De magische map
- – Neem een transparante plastic map en een uitwisbare stift.
- – Schrijf alles op wat je “overspoelt”: beledigingen, spot, angst, schaamte, twijfels, schuldgevoel…
- – Wanneer de map vol is,
wis je woord per woord met een doekje
Stel je voor dat elke negatieve gedachte ook uit je hoofd en je hart verdwijnt.
🎨 Creatieve oefening: Mijn boot in de storm
Een reis om jezelf beter te leren kennen en opnieuw het roer van je leven in handen te nemen
Teken een boot telkens wanneer je daar behoefte aan hebt.
1. Teken in het midden van de pagina jouw boot.
Rond de boot, in de storm, noteer je:
– wat je niet kan controleren
– wat je schaadt of je welzijn beïnvloedt
2. Vul je boot
In de boot schrijf je:
– je kwaliteiten (minstens 3)
– wat je graag doet en waar je je goed bij voelt (minstens 3)
– je persoonlijke keuzes
– één van je zwaktes (belangrijk om rekening mee te houden)
In de boot teken je ook:
– een plek waar je je veilig voelt (echt of denkbeeldig, dichtbij of ver weg)
Sluit even je ogen en stel je die plek voor met al je zintuigen:
geluiden, geuren, kleuren en wat je voelt in je lichaam.Remplis ton bateau
3. Laat je boot los Knip je boot uit.
Gooi wat je in de storm had geschreven weg.
Je kan de storm niet controleren, dus je mag hem loslaten.
4. Breng je boot in beweging Schrijf een doel of een diepe wens die je wil volgen.
Je mag later van koers veranderen, dat is helemaal ok.
5. Wie is de kapitein?
Plaats een pion of teken een figuurtje op je boot.
Stel jezelf de vragen:
– Wie stuurt mijn leven vandaag?
– Ben ik dat zelf?
– Of soms anderen (vrienden, familie, kennissen, sociale media…)?
Als je “valse kapiteins” herkent, plaats ze buiten de boot.
Zet jezelf opnieuw in het midden: jij bent de kapitein van je eigen schip
Terugblik op je reis
–Wat ik kan controleren en wat ik loslaat: ……………………………………
– Mijn sterktes en hulpbronnen: ……………………………………………………
– Mijn veilige plek: ……………………………………………………………………
– Mijn richting, mijn doel: ……………………………………………………………
– Ik ben de kapitein van mijn boot, mijn leven
❤️ Symbolische actie: Een cadeau voor jezelf omdat je leert van jezelf te houden zoals je bent
Schrijf op kleine gekleurde papiertjes:
❤️ complimenten die je krijgt
❤️ complimenten die je graag zou krijgen, die je verdient, waar je van droomt, die je helpen groeien
❤️ positieve zinnen
❤️ aanmoedigingen
Stop al deze papiertjes in een klein zakje.
Voeg er ook beelden aan toe die je geruststellen.
Elke dag trek je één papiertje:
dat is jouw welzijnscadeau van de dag.
❤️ Deze woorden geven je hart nieuwe energie. ❤️
Langzaam krijgen positieve gedachten meer ruimte.
Stap 3 – FEITEN
Word je bewust van de (echte) feiten en hun herhaling
Noteer wat er gebeurt
Het is belangrijk om op te schrijven wat je meemaakt.
Wanneer je feiten noteert (zelfs de kleinste), kan je beter zien of ze zich herhalen en of het om pesten gaat. (Zie ook: “NEE, NEE EN NEE!”) NON, NON ET NON !
👉 Noteer wat er gebeurt, dag na dag, uur na uur, in een schrift,
of maak een dossier op je smartphone of in een doos.
Voeg foto’s, berichten (spraak of tekst) en andere bewijzen toe.
Eens alles goed bewaard is, hoef je het niet meer te onthouden
👉 Begin bij het laatste voorval dat je je het best herinnert.
Neem je agenda erbij en werk stap voor stap terug in de tijd.
Blijf bij de feiten, zonder je te verliezen in emoties.
👉 Dit is niet het moment om jezelf te beoordelen.
Niemand mag een fout van iemand anders gebruiken om te kwetsen, te vernederen of schade toe te brengen.
Feiten opschrijven vergroot de fout niet, maar wist ze ook niet uit.
Het helpt je vooruit.
📘 Praktische fiche – Bewaar je bewijzen goed
Wat jij meemaakt is belangrijk.
Bewijzen tonen de waarheid en helpen volwassenen om jou te beschermen.
Jij bent niet de fout, maar wat je meemaakt is niet oké.
✍️ 1. De feiten
= wat er gebeurd is
– 📅 Datum: …………………………………..
– ⏰ Moment (ochtend, middag, avond): …………
– 📍 Plaats (speelplaats, straat, online…): …………
– 👥 Wie was erbij? Getuigen, vrienden, volwassenen: …………
– 📝 Beschrijf de situatie in je eigen woorden:
…………………………………………………………………………………..
➡️ Bewaar dit in je dossier
📂 2. De bewijzen
Duid aan wat je hebt kunnen bewaren:
☐ Foto’s
☐ Screenshots
☐ Berichten
☐ Beschadigde voorwerpen (maak er foto’s van)
☐ Medisch attest
☐ Andere: …………………………………….
👉 Bewaar alles veilig (gsm, doos, map…)
3. De gevolgen
– Voor mij: boosheid, verdriet, angst, eenzaamheid, buikpijn…
– In mijn leven: ruzie, minder vrienden, minder zelfvertrouwen…
– Vertel: ………………………………………………………
📢 4. Weet de dader het?
(Zie ook: “Pesten – wat zegt de Belgische wet?”)
Hoe werd de persoon geïnformeerd dat het kwetsend gedrag is?
☐ Ik heb zelf gezegd dat het mij pijn doet
☐ Ik heb een bericht of mail gestuurd
☐ Een volwassene heeft gesproken / geschreven / een brief gestuurd
☐ Ik heb het via sociale media laten weten: ……………
Stap 4 – VERTROUWENSPERSOON
Deel concrete elementen met een vertrouwenspersoon
Contacteer een vertrouwenspersoon
Je hebt het recht om je veilig te voelen.
Het is belangrijk dat volwassenen op de hoogte zijn van wat er gebeurt, zodat ze opnieuw veiligheid kunnen creëren voor elke jongere, ook voor jou.
Pesten is complex. Erover praten kan moeilijk zijn.
Daarom is het voldoende om enkele elementen uit je dossier te delen.
Maar… met wie?
De vertrouwenspersoon heeft een essentiële rol.
💡 Luistert naar je en neemt je ernstig, terwijl hij/zij ook de verantwoordelijkheid draagt om de veiligheid te herstellen.
🛡️ Zoekt naar oplossingen en begeleidt naar een positieve verandering.
Werkt samen met anderen: school, familie, politie, jeugdleiding…
⚠️ Soms moet je meerdere mensen aanspreken voor je de juiste persoon vindt.
Als een volwassene niet reageert, is dat niet jouw fout.
Sommige volwassenen weten niet hoe ze moeten handelen of onderschatten de situatie.
Blijf zoeken tot je iemand vindt die wél helpt.
Hoe praat je met een vertrouwenspersoon?
🗂️ Geef alleen concrete elementen (de feiten).
➡️ Gebruik je dossier als houvast (feiten, bewijzen, getuigen…).
Een paar duidelijke elementen zijn voldoende.
Je hoeft nooit je volledige dossier te geven.
Deel enkel een selectie van je bewijzen.
Onthoud: je gevoelens zijn belangrijk,
maar om te kunnen handelen hebben volwassenen vooral duidelijke feiten nodig.
👨👩👧 Eerste vertrouwenspersonen: mama en papa
Ouders kunnen je helpen om:
– de feiten duidelijk op een rij te zetten
– deze te delen met verantwoordelijken (leerkrachten, directie, politie…)
– de situatie op te volgen tot ze stopt
📧 Vaak starten ze met een gesprek, maar bevestigen ze dit nadien via mail.
📨 Als er niets verandert, kunnen ze een aangetekende brief sturen.
📞 Ze kunnen ook opvolgafspraken vragen en blijven aandringen tot er actie komt.
👉 Nuttige bron voor ouders: Gids voor ouders van een gepest kind pour les parents de victime
🎓🎓 Tweede vertrouwenspersonen: de school
De school heeft de plicht om alle leerlingen te beschermen
(fysiek, mentaal, emotioneel, seksueel…).
➡️ Je kan je dossier (of een deel ervan) bezorgen aan:
– een lid van het zorg- of vertrouwensnetwerk
– een leerkracht
– een opvoeder
– de leerlingbegeleider / prefect
– de directie
📝 Beperk je tot de feiten: datum, plaats, wie, wat (zie stap 3).
⚠️ De school is een “groot schip” en reageert soms traag.
In tussentijd blijven je ouders je belangrijkste bescherming.
👉 Meer info: Wat te doen bij vermoeden van pesten?
🚓 Derde vertrouwenspersonen: politie en Child Focus
Ben je in gevaar of worden wetten overtreden
(bedreigingen, cyberpesten, online geweld…), neem dan onmiddellijk contact op met de hulpdiensten.
👉 Nuttige contacten (België): Noodnummers
💬 💬 Onthoud dit
– Je staat er niet alleen voor
– Blijf zoeken naar een volwassene die in actie komt
– Feiten spreken sterker dan emoties
– Het is nooit jouw fout als iemand je niet meteen helpt
– Met volhouden vind je de hulp die je nodig hebtRetenir l’essentiel
Stap 5 – WELZIJN
Moedig jezelf aan en bescherm je mentale gezondheid
Jezelf aanmoedigen
Het is genoeg… je lijdt te veel… het moet stoppen.
Hier zijn enkele oefeningen die je dagelijks kan doen om je brein te helpen loskomen van de invloed van pesters, en opnieuw je vrijheid van denken en innerlijke kracht terug te vinden.
In je verbeelding (alleen in gedachten)
Geef je pester(s) een grappige naam
Stel je voor dat ze een belachelijk kostuum dragen
Bedenk gekke accessoires die de situatie minder zwaar maken
Deze oefening helpt om hun macht te verkleinen en jouw innerlijke vrijheid terug te nemen.
Jij bent de belangrijkste persoon in je eigen leven.
Kijk naar jezelf in de spiegel
Stel je voor dat je een kroon op je hoofd tekent
Alleen, veilig in dit moment, kijk je naar jezelf.
Zie jezelf als krachtig en onaantastbaar — zoals de reus in het spel.
Stel je voor dat je groeit, dat je vooruitgaat, zelfs als moeilijkheden blijven terugkomen.
Neem een voorwerp in je handen dat je kracht geeft.
Kijk naar jezelf… en voel dat je kan.
Geef jezelf elke dag een cadeau
Elke keer dat je iets moeilijks hebt gedaan.
Eén kleine taak per dag om vooruit te gaan
Om uit stilstand te komen en opnieuw in beweging te komen
Na elke stap geef je jezelf een klein “cadeau”.
Gebruik je verbeelding. Die heb je nodig om oplossingen te vinden. 😉
Maak je eigen kracht-tool
Maak een klein doosje of zakje met woorden die je helpen. Schrijf ze op losse papiertjes en neem er elke dag één.
Bijvoorbeeld:
ik hou van mezelf
ik kan dit
ik ben een mooi mens
ik ben sterk
ik denk aan een fijne herinnering
ik mag anders zijn, dat is mijn kracht i
ik leef
ik aanvaard mezelf
ik ben uniek
Leg een hoepel op de grond
Leg een hoepel op de grond
(of maak een cirkel met touw, krijt of voorwerpen)
Denk: in deze cirkel is het veilig
Adem rustig in
Stap in de cirkel
Voel de beschermende bubbel rondom je.
Bedenk een klein gebaar dat je altijd kan doen om dit gevoel terug te halen (bv. door je haar gaan, aan je oor raken…)
Dit helpt je om jezelf te blijven, zonder je te laten beïnvloeden door anderen.
Op je bed, in de zetel of in het gras:
Ga liggen en adem rustig
Luister naar je ademhaling
Stress blokkeert vaak je ademhaling.
Daardoor werkt je brein minder goed en wordt denken moeilijk.
Door bewust te ademen, kalmeert je lichaam vanzelf en worden je gedachten helderder.