Vermoeden van pesten? Methode “Confrontatie met de tijdslijn”

Deze methode is een voorstel om een melding van pesten aan te pakken en jongeren te begeleiden bij het vinden van hun eigen oplossingen.

• Ze is structurerend, eenvoudig en gebaseerd op ‘gezond verstand’. Ze is bedoeld voor iedereen die geen opleiding heeft kunnen volgen, maar toch in de frontlinie staat bij het aanpakken van pesten. 
• Deze methode is veilig voor alle betrokkenen, omdat ze toelaat om een situatie aan te pakken met voldoende emotionele afstand. Jongeren worden geconfronteerd met de feiten, niet met elkaar. 

Wij staan klaar om jullie vragen en twijfels te beantwoorden.

Armelle en Virginie +32 (0) 486 89 17 95 

BEGRIJP WAT ER AAN DE HAND IS…

Heb je signalen ontvangen? Van een jongere? Van ouders? Van een leerkracht? Van begeleiders?

Of… heeft zich een ernstig incident voorgedaan? Naast noodzakelijke sancties wil je ook een educatieve begeleiding opstarten? 

Jullie zijn de vertrouwenspersonen en nemen het initiatief.

INDIVIDUELE GESPREKKEN

Elke jongere wordt apart gehoord, ongeacht zijn of haar rol in de pestdynamiek. 

• Luister rustig en met empathie naar elke jongere, te beginnen met het slachtoffer en zijn/haar vrienden.
• Voorzie vóór elk gesprek materiaal om te noteren. Notities zijn essentieel: noteer uitsluitend de feiten: « “Er is een melding binnengekomen en ik wil graag jouw visie horen.Wat kan je hierover vertellen? Waar is het gebeurd? Wanneer? ? Kan je dat preciezer beschrijven? Wie was erbij betrokken? Wie heeft het gezien? Wat deed die persoon?  Is dit eerder gebeurd? Zijn er nog andere gebeurtenissen waar je over wil spreken?»

N.B.: Je verliest geen tijd door jongeren één voor één te horen, je wint tijd, omdat je stopt met “brandjes blussen” die jongeren verhinderen om zich te concentreren op hun activiteiten. 

 Houd de verantwoordelijken op de hoogte (directie, begeleiders…). 

Informeer de ouders van het slachtoffer over wat je doet et en bevestig dat zij een belangrijke rol spelen in het proces.

CONFRONTEER JONGEREN MET DE REALITEIT

Voorbereiding voor de confrontatie 

• Stel in alle rust een tijdslijn op met alle feiten die tijdens de individuele gesprekken werden verzameld.  
• Voorzie een lokaal met stoelen in een kring, rond een centrale tafel.Leg de tijdslijn op de tafel en voorzie duidelijke, gekleurde stiften.  

Breng alle jongeren samen die individueel werden gehoord, om hen te confronteren met de tijdslijn.

1/ Jongeren vullen de tijdslijn aan, bevestigen of corrigeren

• Het slachtoffer komt eerst alleen het lokaal binnen. Hij/zij bekijkt de tijdslijn en kan deze aanvullen of aanpassen. 

Je kan zeggen: « k heb naar jou geluisterd en ook naar je klasgenoten.Op deze tijdslijn vind je alles terug wat tijdens de gesprekken werd verteld.Sommige elementen zijn verborgen om de anonimiteit te respecteren.Neem even de tijd om dit te bekijken. Ben je akkoord met wat er staat? Zo niet, wat wil je aanpassen? Wat zou je in de plaats zetten? Zijn de anderen akkoord met deze wijziging? »

Daarna neemt het slachtoffer plaats naast de vertrouwenspersoon.

• Een eerste getuige komt binnen en wordt (in aanwezigheid van het slachtoffer) geconfronteerd met de tijdslijn.
• Daarna gaat ook hij/zij naast het slachtoffer zitten. Op dezelfde manier komt elke betrokken jongere binnen om de tijdslijn aan te vullen of te corrigeren.
• De jongeren met pestgedrag komen als laatste binnen. Ook zij worden geconfronteerd met de tijdslijn en kunnen, mits akkoord van de groep, aanpassingen voorstellen.
• Uiteindelijk zit iedereen samen

2/ Jongeren engageren zich tot concrete, gezamenlijke veranderingen

… met als doel opnieuw veiligheid te creëren, voor het slachtoffer én voor de groep.

Je kan zeggen: « We zijn tot een akkoord gekomen over deze tijdslijn.Wat hier staat, is in strijd met het schoolreglement / de afspraken van de groep… De mentale, fysieke en emotionele gezondheid van elke jongere is een prioriteit.We hebben dus een probleem dat opgelost moet worden.Wat stellen jullie voor? Wat zijn concrete oplossingen? ».

N.B. :  « Sorry zeggen » is geen concrete maatregel die veiligheid garandeert op middellange termijn.

Noteer alle voorstellen om ze tijdens een volgende bijeenkomst te evalueren.

3/ Kondig een volgende afspraak aan

Geef duidelijk mee: dag, uur, plaats van de volgende bijeenkomst om te kunnen evalueren van de pas afgesproken acties. Hou je aan deze afspraak. Ook als volwassene is het belangrijk om je engagement na te komen. 

Nodig de ouders van het slachtoffer uit om aanwezig te zijn bij de tijdslijn.

Zij kunnen als observator deelnemen en waardevolle inzichten geven in het welzijn van hun kind.

OM JONGEREN TE BEGELEIDEN IN HET NAKOMEN VAN HUN ENGAGEMENTEN

… op korte, middellange en lange termijn.

Wees stipt! ! Op de afgesproken dag, uur en plaats organiseer je opnieuw een bijeenkomst met de betrokken jongeren, te beginnen met het slachtoffer.

Doel: evaluatie van de concrete acties

De jongeren komen binnen in dezelfde volgorde als tijdens de confrontatie met de tijdslijn. 

Je kan zeggen: « VDit zijn de afspraken die we vorige keer hebben gemaakt. Kan je concreet toelichten wat je hebt gedaan? Wat heb je opgemerkt? Voel je je nu veilig? Ja of nee, waarom?”

• Het slachtoffer legt uit wat geholpen heeft en of hij/zij zich nog onveilig voelt.
• Daarna sluiten de getuigen aan, één voor één, gevolgd door de betrokken pesters.
• Eén doel: de concrete acties evalueren. 

Rol van de volwassene:

• Alles wat gezegd wordt door de jongeren, wordt genoteerd
• Je herformuleert op basis van de eerdere afspraken en de resultaten

Bijvoorbeeld: « Tijdens onze vorige bijeenkomst op (datum) hebben we dit afgesproken (herhaal de afspraken)…Sommige acties zijn uitgevoerd, goed gedaan (benoem ze). We gaan verder… / Dit is nog onvoldoende… / Er is vooruitgang, maar het is nog niet genoeg om iedereen zich veilig te laten voelen. Wat stellen jullie nu voor? ».

Geef opnieuw duidelijk de datum, het uur en de plaats van de volgende evaluatie

Houd de ouders van het slachtoffer op de hoogte van de evolutie en luisteren ook naar hun observaties over het jonge slachtoffer. Deze feedback is essentieel om te beoordelen of je op de juiste weg zit. (en om te vermijden dat de situatie anders wordt voorgesteld dan ze is).

DE OPVOLGING van de gesprekken: 

Er worden opvolgmomenten georganiseerd tot het einde van het schooljaar, met minstens één afspraak per maand. Zo ontstaat er een echt pedagogisch proces.

Door deze regelmatige ontmoetingen leren jongeren stap voor stap hun eigen oplossingen ontwikkelen en hun engagementen na te komen, zodat iedereen zich opnieuw veilig kan voelen. Dit proces vraagt tijd. Toch zijn de eerste effecten vaak snel zichtbaar: jongeren passen hun gedrag aan, omdat ze weten dat ze er opnieuw op aangesproken zullen worden.

Deze methode confronteert jongeren niet met elkaar, maar met de REALITEIT die ze samen delen. 

Het doel is om uit de verbeelding te stappen en samen te bouwen aan een gemeenschappelijke oplossing, binnen een kader van

structuur, betrokkenheid en opvolging van engagementen.